Haber ve bilimsel literatürü
tek sorguda arayın.
Hastalık, kurum, ilaç, kılavuz, klinik soru veya anahtar kelime yazın. Sonuçlar başlık eşleşmesi, içerik ilişkisi, güncellik, güven, kanıt ve okuyucu sinyalleriyle birlikte sıralanır.
“Türkiye sağlık politikası”
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Olarak Atandı
Genel cerrahi uzmanlığı ve uzun yıllara dayanan sağlık yöneticiliği tecrübesine sahip Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, 2 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla Sağlık Bakanlığı görevine getirildi.
Türkiye Sağlık Bakanlığı, 1 milyon 117 bin anne adayına sağlık danışmanlığı sunuyor
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Gebe Okulları ve "Annelik Yolculuğu" uygulaması kapsamında anne adaylarına ebeler, fizyoterapistler, psikologlar ve diyetisyenler tarafından hizmet sunulduğunu duyurdu.
Sağlık Bakanlığı, Acil Müdahalelerde Yeni Rehber Yayınladı
Türkiye Sağlık Bakanlığı, hastane öncesi acil tıbbi yardım ve bakım için yeni akış şemaları yayınladı. Düzenlemeler, yetişkinlerden bebeklere her yaş grubunu kapsıyor ve toplamda 78 farklı duruma yönelik müdahale yöntemlerini içeriyor.
SGK Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü Güncel 2013 SUT Metnini Yayımladı
Sosyal Güvenlik Kurumu, 29/08/2026 tarihli SUT Değişiklik Tebliği işlenmiş güncel 2013 Sağlık Uygulama Tebliği metnini resmi portalı üzerinden kamuoyuna sundu.
TRT Haber Gizlilik Politikası ve Aydınlatma Metni Yayınlandı: KVKK Çerçevesinde Kişisel Verilerin Korunması
TRT Haber, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun resmi gizlilik politikası ve aydınlatma metnini kapsamlı biçimde yayınladı. Metin, KVKK kapsamında toplanan kişisel verilerin türlerini, işleme amaclarını ve kullanıcı haklarını detaylandırmaktadır.
T.C. Sağlık Bakanlığı Personel Değişiklikleri ve Kurumsal Atamalar
T.C. Sağlık Bakanlığı, kurumsal yapıda yapılan personel atamalarını ve görev değişikliklerini duyurdu. Bakan Prof. Dr. Kemal Memişoğlu'nun yönetiminde teşkilat içi düzenlemeler gerçekleştirildi.
Sağlıkta Dijital Dönüşümün Öncüsü: Doç. Dr. Şuayıp Birinci
Türkiye'nin sağlıkta dijital dönüşümüne yön veren Doç. Dr. Şuayıp Birinci, e‑Nabız ve Teleradyoloji gibi kritik projeleri hayata geçirerek hem ulusal hem de uluslararası alanda tanınan bir lider haline geldi.
İnsan‑Hayvan Bağları Sağlık Hizmetlerine Erişimde Sosyal Belirleyici Olarak Değerlendirildi
Rustin M. Moore ve Reshma Jagsi’nin uzman görüşü, hayvanlarla kurulan duygusal bağların sağlık hizmetlerine ulaşımı etkileyebileceğini öne sürüyor; ancak kanıtlar sınırlı.
Prof. Dr. Nurullah Okumuş: Neonatoloji Uzmanı ve Sağlık Bakanlığı Yardımcısı
Prof. Dr. Nurullah Okumuş, neonatoloji alanında 150’den fazla bilimsel yayın ve çeşitli ulusal‑uluslararası ödüllerle tanınan bir akademisyen. Şimdi ise Sağlık Bakanlığı Yardımcısı olarak politika ve tedavi yeniliklerine yön veriyor.
Sağlık Bakanlığı 2000-2024 Yıllarını Kapsayan Resmi İstatistik ve Yayın Arşivini Sunuyor
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye'nin çeyrek asırlık sağlık verilerini içeren yıllık istatistik bültenlerini ve tematik raporlarını erişime açık tutmaya devam ediyor. Portal, 2000'den 2024'e uzanan kapsamlı bir veri arşivi sağlıyor.
T.C. Sağlık Bakanlığı Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Nurullah Okumuş'un Özgeçmişi
Prof. Dr. Nurullah Okumuş, T.C. Sağlık Bakanlığına Bakan Yardımcısı olarak atandı. Ankara doğumlu akademisyen, pediatri ve neonatoloji uzmanlığına sahip olarak 2000'lerden beri sağlık sektöründe aktif rol alıyor.
T.C. Sağlık Bakanlığı Kurumsal Politikalarını Yeniledi: Stratejik Yönetim ve Yeni Hizmet Noktaları
T.C. Sağlık Bakanlığı, kurumsal yapısını güçlendirmek ve halkın sağlık hizmetlerine erişimini artırmak için yeni organizasyon şeması ve stratejik yönetim görevlerini duyurdu. Bakanlık, teşkilat şeması ve görev yetkilendirme dokümanlarını güncelledi.
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu 2 Temmuz 2024'te T.C. Sağlık Bakanı Olarak Atandı
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, 2 Temmuz 2024 tarihinde Sağlık Bakanı olarak göreve başladı; aslen Rizeli, 1966 Trabzon doğumlu ve Hacettepe Üniversitesi mezunu.
Türkiye, Robotik Cerrahide Önemli Yol Aldı
Türkiye, robotik cerrahi teknolojilerinde büyük ilerleme kaydetti. Ortopedi alanında artan bu kullanımlar, cerrahi hassasiyetle birlikte tedavi olanaklarını da genişletiyor.
Şehir Sağlığı: Kentsel Sağlık Sistemlerinin Yetkilerini Artırma Gerekliliği
BMJ'de yayımlanan uzman görüşü, şehirlerdeki sağlık sorunlarını çözmek için kentsel sağlık sistemlerine daha geniş yetki verilmesi gerektiğini savunuyor.
Sağlıkta yapay zeka destekli denetim: Bir yılda 9 bin 988 faaliyet gerçekleştirildi
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Risk Esaslı Denetim Sistemi (REDES) üzerinden yapay zeka yöntemleriyle risklerin erken tespiti sağlandığı ve son bir yılda 9 bin 988 denetim faaliyeti gerçekleştirildiği açıkladı.
TİKA ve Ankara Üniversitesinden Tanzanya'da Sağlık Alanında İş Birliği
Ankara Üniversitesi ve TİKA, Tanzanya'da dikkat çeken sağlık projeleri başlattı. Çocuk sedasyon ünitesinin açılışı ve paramedik okulu projesiyle bölgesel sağlık hizmetlerinde önemli gelişmeler hedefleniyor.
Gençlerde Kalp Krizinin Artışı: Sigara, Alkol ve Sağlıksız Beslenme Risk Faktörü
Doç. Dr. Hicaz Zencirkıran Ağuş, 30-35 yaş aralığındaki hastalarda kalp krizinin artışını gözlemlediğini ve bu riskin sigara, alkol, madde kullanımı ve sağlıksız beslenmeyle ilişkili olduğunu belirtti.
Akut Eksaserbasi ve Stabil KOAH'lı Hastalarda Serum Miyeloperoksidaz ve Nitrik Oksit Düzeylerinin Sağlıklı Kontrollerle Karşılaştırılması
Orijinal: Serum Myeloperoxidase and Nitric Oxide Levels in Acute Exacerbation and Stable COPD Compared with Healthy Controls: A Cross-Sectional Exploratory Biomarker Study.
Akut eksaserbasi ve stabil KOAH hastalarında serum miyeloperoksidaz ve nitrik oksit düzeylerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığı kesitsel bir biyobelirteç çalışmasıdır.
Türkiye'de CAR‑T hücre tedavisi kan kanserlerinde uygulanmaya başladı
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Ankara Etlik Şehir Hastanesi'nde HÜGEM merkezi aracılığıyla yaklaşık on yetişkin hastaya CAR‑T tedavisinin verildiğini duyurdu. İlk sonuçlar, hastaların çoğunun neredeyse iyileşme aşamasına geldiğini gösteriyor.
Sağlık Bakanlığı Görevine Prof. Dr. Kemal Memişoğlu Atandı
T.C. Sağlık Bakanlığı resmi kayıtlarına göre, uzun yıllar İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü görevini yürüten Prof. Dr. Kemal Memişoğlu yeni Sağlık Bakanı oldu. Görev değişimiyle birlikte sağlık yönetiminde yeni bir dönem başladı.
T.C. Sağlık Bakanlığı'nda Bakan ve Yardımcı Personel Atamaları Duyuruldu
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu yeni Sağlık Bakanı olarak atandı. Bakan Yardımcıları arasında Doç. Dr. Şuayıp Birinci Prof. Dr. Nurullah Okumuş, Dr. Öğr. Üyesi Halim Özçevik ve Dr. Yasin Erkoç yeni atamalar yapıldı.
Kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirmek için biyokimya çerçevesi: Fekal asitler, lipidler ve metabolitlerin entegrasyonu
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışmada, kardiyovasküler sağlık için yapılan müdahalelerin sonuçlarını değerlendirmek amacıyla BIOCARD çerçevesi geliştirilmiştir. Fekal örnekler aracılığıyla moleküler yanıtlar incelenmiş ve geleneksel sağlık göstergeleri ile karşılaştırılmıştır.
BIOCARD çerçevesi: kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirmek için dışkı safra asitleri, lipitler ve metabolitlerin entegrasyonu
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışma, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde beslenme müdahalelerinin etkisini değerlendirmek için moleküler yanıtları izlemek amacıyla BIOCARD çerçevesini geliştirmiştir. Dışkı örneklerinden elde edilen veriler, geleneksel sağlık göstergeleriyle birlikte analiz edilmiştir.
'Şimdi danışmanlık yapma ve RIA yerleştirmede kendimden eminim': Tanzanya'da birinci basamak sağlık hizmeti düzeyinde hormonal intrauterin araç sunulabilirliğinin değerlendirilmesi
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Bu çalışma, Tanzanya'da birinci basamak sağlık hizmetleri düzeyinde hormonal intrauterin araç (RIA) sunulabilirliğini ve sağlık çalışanlarının bu hizmeti sağlama kapasitesini değerlendirmektedir.
Pnömokonyozlu toplulukta yaşayan hastalar için kabul temelli sağlıklı yaşam programı: Bir bekleme listesinin pilot randomize kontrollü denemesi.
Orijinal: An acceptance-based healthy lifestyle programme for community-dwelling patients with pneumoconiosis: A waitlist pilot randomised controlled trial.
Bu pilot çalışmada, pnömokonyoz hastalarına yönelik altı haftalık bir kabul temelli sağlıklı yaşam programının etkileri değerlendirildi. Müdahale grubundaki katılımcılarda, bekleme listesi grubuna göre, psikolojik esnekliğin azaldığı ve sağlık sonuçlarının iyileştiği gözlemlendi.
ABD ve Porto Riko'daki sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan kuadrivalan meningokok konjuge aşısının (MenACYW-TT) güvenliği: Faz III, randomize, aktif kontrollü çalışma sonuçları
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu Faz III randomize aktif kontrollü çalışma, sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan MenACYW-TT aşısının güvenlik profilini değerlendirmektedir.
'Artık danışmanlık yapma ve loop takma konusunda kendime güveniyorum': Tanzanya'da birincil sağlık hizmetlerinde hormonal intrauterin cihaz temin etme uygunluğunun değerlendirilmesi.
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Tanzanya'da kadınların doğum kontrolüne yönelik karşılanmamış ihtiyacı yüksektir. Bu çalışma, hormonal intrauterin cihazların birincil sağlık hizmetlerinde sağlanabilirliğini değerlendirmektedir.
'Artık danışmanlık yapma ve loop takma konusunda kendime güveniyorum': Tanzanya'da birincil sağlık hizmetlerinde hormonal intrauterin cihaz temin etme uygunluğunun değerlendirilmesi.
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Tanzanya'da kadınların doğum kontrolüne yönelik karşılanmamış ihtiyacı yüksektir. Bu çalışma, hormonal intrauterin cihazların birincil sağlık hizmetlerinde sağlanabilirliğini değerlendirmektedir.
MenACYW-TT Dört Valanlı Menenjit Konjugat Aşısının Sağlıklı Bebekler ve Küçük Çocuklarda Güvenliği
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu çalışma, MenACYW-TT aşısının rutin pediatrik aşılarla birlikte sağlıklı bebek ve küçük çocuklara uygulanmasının güvenliğini araştırmıştır. Faz III, randomize ve aktif kontrollü çalışma sonuçları, kombine aşının iyi tolere edildiğini göstermektedir.
ABD ve Porto Riko'daki sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan dörtlü meningokok konjuge aşısının güvenliği: Faz III, randomize, aktif kontrollü bir çalışma
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu Faz III randomize aktif kontrollü çalışma, sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan dörtlü meningokok konjuge aşısının güvenlilik profilini değerlendirmektedir.
Sağlıklı Bebekler ve Küçük Çocuklarda Menakokkal Konjugat Aşı (MenACYW-TT) ile Rutin Pediatrik Aşıların Birlikte Uygulanmasının Güvenliği: Faz III, Randomize, Aktif Kontrol Gruplu Çalışma Sonuçları
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu çalışma, MenACYW-TT aşısının ABD ve Porto Riko'daki sağlıklı bebekler ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla birlikte uygulanmasının güvenliğini değerlendirdi. Aşının yan etkileri ve klinik sonuçları incelenmiştir.
Tanzanya'da birinci basamak sağlık hizmeti düzeyinde hormonal rahim içi araç sağlama fizibilitesinin değerlendirilmesi
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Bu çalışma, Tanzanya'daki birinci basamak sağlık kuruluşlarında hormonal rahim içi araç uygulamasının ve danışmanlığının fizibilitesini değerlendirmektedir.
Zihinsel Sağlıkta Fizik Tedavi: Uygulayıcı ve Öğrenci Bilgi, Tutum ve Algılarına Dair Karma Yöntemlere Dayalı Sistematik Gözden Geçirme
Orijinal: Physiotherapy in Mental Health: A Mixed Methods Systematic Review of Practitioner and Student Knowledge, Attitudes, and Perceptions.
Zihinsel sağlıkta fizik tedavi, giderek daha fazla uzmanlık alanı olarak tanınmaktadır. Uygulayıcıların ve öğrencilerin bilgi ve tutumları, güvenli ve kanıta dayalı hizmetlerin kalitesini etkileyen önemli unsurlardır.
Sağlık Bakanlığı Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım Algoritmalarını 78 Alt Kategoride Yeniledi
Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle acil sağlık personeli için müdahale akış şemaları güncellendi; BEFAST inme taraması ve ajite hastaya yaklaşım adımları kılavuza eklendi.
Sağlık Bakanlığı’nın İstatistik ve Yayın Portalı 2000‑2024 Yıllık Raporlarıyla Güncellendi
T.C. Sağlık Bakanlığı, 2000’den 2024’e kadar uzanan yıllık sağlık istatistikleri yıl kitaplarını ve hastane, kanser gibi alanlara ilişkin veri setlerini çevrimiçi olarak sunmaya devam ediyor. Portal, tarihsel raporları ve kategori bazlı istatistikleri de erişime açtı.
T.C. Sağlık Bakanlığı Kurumsal Uygulamalar Sayfası Yenileniyor
Sağlık Bakanlığı'nın kurumsal uygulamalar sayfası güncellenerek, hizmet erişilebilirliği ve dijital altyapı güçlendirilmeye odaklanıyor. Yeni düzenlemeler, kullanıcı deneyimini ve erişim kolaylığını artırmayı hedefliyor.
TÜSEB Altyapı, Ağ ve Siber Güvenlik Birimi Resmi Olarak Açıklandı
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde Bilgi Sistemleri ve İstatistik Daire Başkanlığı'na bağlı olarak kurulan Altyapı, Ağ ve Siber Güvenlik Birimi, sağlık enstitülerinin dijital altyapısını, ağ güvenliğini ve siber savunma kapasitesini koordine edecek.
Sağlık Bakanlığı'ndan Acil Müdahaleler İçin Yenilenmiş Rehber Yayınlandı
Sağlık Bakanlığı, acil tıbbi müdahaleler için yeni bir rehber yayınladı. Yetişkin, doğum-yenidoğan ve çocuk vakaları için güncellenen akış şemaları, spesifik acil durumlara yönelik müdahaleleri de içeriyor.
TÜSEB Teşkilat Yapısında Son Kullanıcı Destek ve Operasyon Koordinasyon Birimi Görev Yapıyor
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesindeki kurumsal yapılanmada, bilişim ve operasyonel süreçlerin yürütülmesi için oluşturulan Son Kullanıcı Destek ve Operasyon Koordinasyon Birimi yer alıyor. Birim, Genel Sekreterlik çatısı altındaki Bilgi Sistemleri ve İstatistik Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Anadolu Ajansı Çerez Politikası: KVKK ve GVKT Uygulaması ve Çerez Türleri
Anadolu Ajansı'nın web sitesi için hazırlanan çerez politikası; zorunlu, işlevsel, performans-analitik ve reklam çerezlerini kapsayan ayrıntılı bir rehber sunuyor.
TÜSEB İstatistik ve Veri Analizi Birimi Kurumsal Yapısı Açıklandı
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) içinde yer alan İstatistik ve Veri Analizi Birimi, Genel Sekreterlik altında konumlandırıldı. Birimin görev alanı ve organizasyonel ilişkileri resmi kurum şemasından doğrulandı.
Alectinibin, cerrahi geçen ALK-pozitif non-small cell akciğer kanserinde kemoterapiye karşı adjuvan etkisi (ALINA): Randomize, açık etiketli, fase 3 çalışmasında sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve güvenlik sonuçları.
Orijinal: Adjuvant alectinib versus chemotherapy in resected ALK-positive non-small-cell lung cancer (ALINA): health-related quality-of-life and safety outcomes from a randomised, open-label, phase 3 trial.
Bu çalışma, cerrahi sonrası ALK-pozitif non-small cell akciğer kanseri hastalarında alectinib tedavisinin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve güvenlik sonuçlarını değerlendirdi. Araştırma, alectinibin kemoterapi ile karşılaştırıldığında yeni bulgular sunmaktadır.
Sistematik incelemeler ve adolesan trans bireylerin sağlık hizmetleri alanındaki ihtiyaçlar
Orijinal: Systematic reviews and the needs of the adolescent transgender health care field.
Adolesan trans bireylerin sağlık hizmetleri alanındaki ihtiyaçları ve bu alandaki sistematik incelemelerin gereklilikleri ele alınmaktadır.
Türkiye'nin Yükseköğretim Sistemi Küresel Rekabette Öne Çıkıyor
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye'nin yükseköğretim sisteminin küresel süper güçlerle rekabet edebilecek seviyede olduğunu belirtti. Sistemin güçlendirilmesi için sektör odaklı politikalar uygulanıyor.
TÜSEB Bütçe ve Performans Birimi: Görevleri, Stratejik Çıktıları ve Gelecek Planları
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) Bütçe ve Performans Birimi, sağlık enstitülerinin mali planlamasını, performans ölçümünü ve stratejik raporlamasını yürütür. 2040 Strateji Çalıştayı ve klinik araştırma çalıştayları bu birimin stratejik dokümanları arasında yer almaktadır.
TÜSEB'in Altyapı, Ağ ve Siber Güvenlik Birimi Resmi Olarak Açıklandı
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde yeni oluşturulan Altyapı, Ağ ve Siber Güvenlik Birimi, sağlık enstitülerinin dijital altyapısını, ağ güvenliğini ve siber savunma kapasitesini koordine edecek.
TÜSEB Hukuk Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın Kurumsal Sayfası İncelendi
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) web sitesindeki Hukuk Hizmetleri Daire Başkanlığı sayfası, kurumun organizasyon yapısını gösteren bir menü sunuyor. Sayfada yalnızca birim adı ve hiyerarşik konumu yer alıyor, yeni bir duyuru ya da politika değişikliği bulunmuyor.
Anadolu Ajansı’nın Gizlilik ve Çerez Politikası Güncellendi
Anadolu Ajansı, internet sitesinde kullanılan çerez türlerini, toplama amaçlarını ve kullanıcıların tercihlerini yönetme yollarını ayrıntılı olarak açıkladı. Politika, KVKK ve ilgili yasal çerçevelere uygun olarak hazırlandı.
Grupla ve Bireysel Tele Sağlık Ebeveynlik Programlarından Kimler Daha Fazla Yararlanıyor: Askeri Ailelerde Modaratörler ve Uzun Dönem Çocuk Sonuçları.
Orijinal: Who Benefits More in Group-Based and Individual Telehealth Parenting Programs: Moderators and Distal Child Outcomes among Military Families.
Bu karşılaştırmalı etkililik denemesi, askeri ailelerin bireysel tele sağlık ile grup tabanlı destek programları arasındaki farkları incelemekte ve hangi ailelerin daha fazla fayda sağladığını araştırmaktadır.
Gebelik bakımında sağlık okuryazarlığı ve etnik eşitsizlikleri inceleyen araştırmaların kapsamı ve niteliğinin haritalandırılması: Bir kapsam incelemesi
Orijinal: Mapping the extent and nature of research examining health literacy and ethnic inequalities in maternity care: a scoping review.
Bu kapsam incelemesi, gebelik bakımında sağlık okuryazarlığı ile etnik eşitsizlikleri ele alan mevcut araştırmaların kapsamını ve niteliğini haritalandırmayı ve literatürdeki mevcut durumu ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Annelik Bakımında Sağlık Okuryazarlığı ve Etnik Eşitsizlikler: Kapsam ve Doğa Haritalandırması
Orijinal: Mapping the extent and nature of research examining health literacy and ethnic inequalities in maternity care: a scoping review.
## APBA Kısa Özet Bu kapsam incelemesi, dünya genelinde etnik azınlık kökenli kadınların annelik bakımı sonuçlarında karşılaştığı belirgin sağlık eşitsizliklerinde sağlık okuryazarlığının rolünü inceleyen araştırmaların kapsamını, coğrafi dağılımını ve yöntemsel çeşitliliğini sistematik biçimde haritalandırmaktadır. Çalışma, kanıt boşluklarını belirlemeyi ve gelecekteki araştırma gündemine somut yön verecek bir sentez üretmeyi amaçlamıştır. ## Çalışma neyi araştırdı? Çalışma, annelik bakımı bağlamında sağlık okuryazarlığı kavramı ile etnik eşitsizlikler arasındaki kesişimi doğrudan ele alan araştırmaların miktarını, türünü, coğrafi dağılımını ve tematik içeriğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu bağlamda üç alt amaç belirginleşmiştir: (i) sağlık okuryazarlığının etnik kökene dayalı bakım farklılıklarına ne ölçüde aracılık ettiğinin mevcut literatürde nasıl ele alındığını belgelemek; (ii) kullanılan yöntemlerdeki çeşitliliği ve sınırlılıkları tanımlamak; (iii) gelecekteki hakkaniyet odaklı müdahale tasarımları için hangi bilgi boşluklarının kapatılması gerektiğini önermek. ## Yöntem Çalışma, Arksey ve O'Malley'nin (2005) yayımladığı metodolojik kapsam incelemesi rehberliğini temel almıştır. Beş temel veri tabanı ve ilgili gri literatürde gerçekleştirilen kapsamlı aramada toplam 1.024 atıf taranmış, dahil etme kriterlerine göre yapılan eleme sonucunda doğrudan sağlık okuryazarlığı ve etnik eşitsizlikleri inceleyen 14 makale nihai senteze dahil edilmiştir. Çalışmaların temel özellikleri standart bir veri çıkarma formu ile derlenmiş, ardından tematik analiz ile ortak temalar ve kanıt boşlukları özetlenmiştir. Dahil edilen makaleler nicel (n=7), nitel (n=4) ve karma yöntem (n=3) tasarımlarına dağılmıştır; araştırma odakları gebelik (n=7), doğum sonrası dönem (n=2) ve tüm annelik süreci (n=5) olarak belirlenmiştir. Veri toplamada çeşitli sağlık okuryazarlığı değerlendirme araçları kullanılmıştır. ## Temel bulgular Tematik analiz sonucunda dört temel bulgu tanımlanmıştır: 1. **Çeşitli sağlık okuryazarlığı tanımları**: Çalışmalar sağlık okuryazarlığını farklı biçimlerde kavramsallaştırmış olup ortak bir operasyonel tanım bulunmamaktadır. 2. **Azınlık etnik gruplarda orantısız etki**: Sağlık okuryazarlığı güçlükleri, azınlık etnik kökenli kadınlarda diğer gruplara kıyasla daha yoğun biçimde gözlenmiştir. 3. **Olumsuz sonuçlara katkı**: Sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyi, hem bireysel düzeyde olumsuz maternal sonuçlara hem de grup düzeyinde etnik eşitsizliklerin sürmesine katkıda bulunmuştur. 4. **Müdahalelerin sınırlı değerlendirilmesi**: Sağlık okuryazarlığını iyileştirmeye yönelik müdahalelerin etkinliğini değerlendiren çalışma sayısı oldukça azdır ve bu alan belirgin bir kanıt boşluğu olarak öne çıkmaktadır. ## Bulgular ne anlama geliyor? Bulgular, sağlık okuryazarlığının annelik bakımındaki etnik eşitsizliklerin hem kavramsal hem de operasyonel düzeyde anlaşılmasında kritik bir unsur olduğunu; ancak bu ilişkiyi doğrudan ve derinlemesine inceleyen çalışma hacminin oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Tanımlardaki heterojenlik, sağlık okuryazarlığının hangi boyutlarının (fonksiyonel, etkileşimli, eleştirel) ele alındığını değerlendirmeyi güçleştirmekte; bu durum da kanıtların sentezlenebilirliğini ve karşılaştırılabilirliğini azaltmaktadır. Müdahale değerlendirme çalışmalarının azlığı, saha için en acil bilgi açığının hangi stratejilerin gerçekten etkili olduğuna dair kanıt üretilmesi gerektiğine işaret etmektedir. ## Klinik önem Bu kapsam incelemesi, klinisyenlere ve sağlık hizmeti planlayıcılarına doğrudan tedavi kararı desteği sunmamakla birlikte, azınlık etnik gruplara yönelik annelik hizmetlerinde sağlık okuryazarlığı temelli yaklaşımların neden önceliklendirilmesi gerektiğini güçlü biçimde gerekçelendirmektedir. Sağlık okuryazarlığının optimize edilmesi, kalıcı etnik eşitsizliklerin azaltılmasında hakkaniyet odaklı, hedefli klinik ve eğitim müdahalelerinin geliştirilmesine zemin hazırlayabilir; ancak hangi spesifik müdahalelerin etkili olduğu konusunda kaynak metinde ayrıntılı klinik öneri sunulmamaktadır. ## Sınırlılıklar Kaynak metin bir kapsam incelemesinin özetine dayanmaktadır; tam metin ayrıntılarına erişim olmaksızın, dahil edilen 14 çalışmanın kalite değerlendirmesi, örneklem büyüklükleri, spesifik sağlık okuryazarlığı ölçüm araçlarının psikometrik özellikleri ve müdahalelerin etki büyüklükleri hakkında kesin bilgi verilmemektedir. PubMed atıf ve referans bağlantıları kaynak metinde sıfır olarak görünmekte olup çalışmanın daha geniş atıf ağına ilişkin bibliyometrik doğrulama kaynak metinde ayrıntı verilmemiştir. Dahil edilen çalışmaların yöntemsel heterojenliği, nedensellik veya genellenebilirlik çıkarımlarını sınırlamaktadır. Ayrıca Scopus verileri kaynak metinde ayrıntılandırılmamıştır. ## APBA Evidence Assessment Bu yayın, hakemli bir dergide (BMC Health Services Research) yer alan kapsam incelemesi türünde sistematik bir sentezdir. Arksey ve O'Malley rehberliğinin kullanılması metodolojik şeffaflığı artırmakla birlikte, kapsam incelemeleri doğası gereği kanıt kalitesi derecelendirmesi veya meta-analitik etki büyüklüğü hesaplaması yapmaz; bu nedenle elde edilen bulgular keşif amaçlıdır ve kesin klinik karar önerilerine temel oluşturacak düzeyde değildir. Kanıt değeri, gelecekteki nedensel ve müdahale araştırmaları için yol gösterici bir harita niteliğindedir.
Dijital Sağlık Müdahaleleri ve Meme Kanseri Olan Kadınlarda Psiko-Sosyal Sonuçlar: Sistematik İnceleme
Orijinal: Digital Health Interventions and Psychosocial Outcomes in Women With Breast Cancer: Systematic Review.
Bu çalışma, dijital sağlık müdahalelerinin meme kanseri tedavisi gören kadınların yaşam kalitesi ve psiko-sosyal durumları üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Müdahalelerin genel olarak olumlu etkiler gösterdiği gözlemlenmiştir.
Dijital Farkındalık Müdahale Programlarının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz
Orijinal: Effects of Self-Guided Digital Mindfulness Interventions on the Mental Health of Health Care Workers: Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials.
Bu çalışma, dijital farkındalık müdahale programlarının sağlık çalışanlarının mental sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Farkındalıkların, mental sağlık sorunlarının önlenmesinde etkili bir strateji olarak öne çıktığı belirtilmektedir.
Afrika'daki insani ve kırılgan ortamlarda abort ve sonrası bakımın erişimi, engelleri ve sağlık sonuçları: sistematik inceleme
Orijinal: Access, barriers and health outcomes of abortion and postabortion care in humanitarian and fragile settings in Africa: a systematic review.
Bu sistematik inceleme, Afrika'daki insani koşullarda abort ve sonrası bakımın erişimini ve karşılaşılan engelleri araştırdı. Sonuçlar, güvenli bakımın erişiminin yetersiz olduğu, bazı kadınların yasal kısıtlamalar nedeniyle sağlıksız abort yöntemlerine başvurduklarını göstermiştir.
Afrika'da insani ve kırılgan ortamlarda abortus ve sonrası bakımın erişimi, engelleri ve sağlık sonuçları: sistematik bir derleme
Orijinal: Access, barriers and health outcomes of abortion and postabortion care in humanitarian and fragile settings in Africa: a systematic review.
Bu çalışmada, Afrika'nın insani ve kırılgan ortamlarında abortus ve sonrasında bakımın erişiminde yaşanan engeller ve sağlık sonuçları sistematik bir şekilde incelenmiştir. Elde edilen bulgular sağlık hizmetlerine erişimde önemli sorunlar olduğunu göstermektedir.
TÜSEB'in Bilgi Sistemleri ve İstatistik Daire Başkanlığı'nda Birim ve Görev Dağılımı Açıklandı
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), resmi web sitesinde Bilgi Sistemleri ve İstatistik Daire Başkanlığı'nın organizasyon şemasını detaylandırılarak yayımladı. Daire altında üç ana birim ve üst yönetimde birden fazla başkan yardımcısı rolü yer almaktadır.
TÜSEB’in Kurumsal Teşkilat Yapısı Güncellendi: Özel Kalem Müdürlüğü ve Birimler Açıklandı
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), web sitesinde kurumsal teşkilat yapısını ayrıntılı olarak yayımladı. Özel Kalem Müdürlüğü başta olmak üzere, çeşitli daire başkanlıkları ve birimler listelendi.
BIOCARD çerçevesi: kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirmek için dışkı safra asitleri, lipidler ve metabolitlerin entegrasyonu.
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışmada, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde önemli olan beslenme müdahalelerinin sonuçlarının daha etkili bir şekilde değerlendirilmesi için BIOCARD çerçevesi geliştirilmiştir.
BİOKART çerçevesi: dışkı safra asitleri, lipidler ve metabolitleri entegre ederek kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirme.
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışmada, kardiyovasküler hastalıkları önlemeye yönelik müdahalelerin sonuçlarını değerlendirmek için dışkı bazlı çoklu omik platform olan BİOKART çerçevesi geliştirilmiştir. Geleneksel klinik göstergelerin sınırlı hassasiyeti olduğu bulunmuş, ancak çoklu omik analizler metabolitlerde, lipidlerde ve safra asitlerinde müdahaleye bağlı farklılıklar ortaya koymuştur.